Η «Μεγάλη Βελανιδιά», όπου φέρεται να κρυβόταν ο Ρομπέν των Δασών στο Δάσος του Σέργουντ, φαίνεται στο Νότιγχαμσαϊρ της Αγγλίας, την Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2007. Οι αρχαίες βελανιδιές που έγιναν διάσημες από τον θρύλο του Ρομπέν των Δασών, μερικές από τις οποίες χρονολογούνται χιλιάδες χρόνια πριν, πεθαίνουν σε μεγαλύτερους αριθμούς κάθε χρόνο.
(AP Photo/Simon Dawson)
Η περίφημη Major Oak, που συνδέθηκε με τον μύθο του Ρομπέν των Δασών και προσέλκυε εκατομμύρια επισκέπτες στο δάσος του Σέργουντ, δεν έβγαλε φύλλα για πρώτη φορά έπειτα από αιώνες ζωής. Οι ειδικοί θεωρούν ότι το ιστορικό δέντρο έχει πλέον πεθάνει.
Για περισσότερους από δώδεκα αιώνες, η γιγάντια βελανιδιά Major Oak στεκόταν στην καρδιά του δάσους του Σέργουντ, στο Νότιγχαμσαϊρ της Αγγλίας, αποτελώντας σύμβολο της βρετανικής φύσης και αναπόσπαστο κομμάτι του θρύλου του Ρομπέν των Δασών. Σήμερα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το εμβληματικό δέντρο έχει πεθάνει, καθώς για πρώτη φορά δεν εμφάνισε νέα φύλλα την άνοιξη του 2026.
Η Βασιλική Εταιρεία Προστασίας Πτηνών (RSPB), που διαχειρίζεται το δάσος, ανακοίνωσε ότι, έπειτα από αξιολόγηση ειδικών, η ιστορική βελανιδιά θεωρείται νεκρή.
Ένας «γίγαντας» 1.200 ετών
Η Major Oak θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα δέντρα της Βρετανίας. Η ηλικία της υπολογίζεται μεταξύ 800 και 1.200 ετών, ενώ ο κορμός της έχει περίμετρο περίπου 11 μέτρων.
Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Ρομπέν των Δασών χρησιμοποιούσε τον κοίλο κορμό της ως κρησφύγετο, αν και η κοιλότητα δημιουργήθηκε στην πραγματικότητα από μύκητες.
Το όνομα «Major Oak» καθιερώθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα, έπειτα από αναφορά του υποστράτηγου Χέιμαν Ρουκ στο βιβλίο του το 1790, γεγονός που συνέβαλε στην ανάπτυξη του τουρισμού στο Σέργουντ.
Τι προκάλεσε τον θάνατό της
Οι ειδικοί δεν αποδίδουν την απώλεια σε μία μόνο αιτία.
Όπως αναφέρει η RSPB, καθοριστικό ρόλο έπαιξαν: η ανθρώπινη δραστηριότητα γύρω από το δέντρο επί δύο αιώνες, η συμπίεση του εδάφους από τα εκατομμύρια επισκεπτών, παλαιότερες παρεμβάσεις στήριξης των κλαδιών, οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι ξηρασίες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Ο ειδικός μικροβιολόγος εδάφους Σάιμον Πάρφεϊ, που συμμετείχε στην ομάδα παρακολούθησης από το 2021, δήλωσε ότι το έδαφος γύρω από τη βελανιδιά βρισκόταν «υπό πολύ μεγαλύτερη πίεση από όση είχε αρχικά εκτιμηθεί».
Ο Ρεγκ Χάρις, ο οποίος παρακολουθούσε την κατάσταση του δέντρου τα τελευταία εννέα χρόνια, σημείωσε ότι η επιδείνωση συνέπεσε με πέντε εξαιρετικά θερμά και ξηρά καλοκαίρια, με αποκορύφωμα το 2022, όταν η θερμοκρασία στη Βρετανία έφτασε τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Η Τζούντι Ντεντς αποχαιρέτησε τη Major Oak
Η βραβευμένη ηθοποιός Ντέιμ Τζούντι Ντεντς, γνωστή για την αγάπη της προς τα αρχαία δέντρα, απέτισε φόρο τιμής στη Major Oak.
«Η Major Oak ενέπνευσε ιστορίες, ποιήματα, πίνακες και ανθρώπους για περισσότερα από 1.000 χρόνια, ενώ παράλληλα αποτελούσε σπίτι για αμέτρητα είδη ζωής», δήλωσε.
Η ίδια αποκάλυψε ότι πρόσφατα φύτεψε στον κήπο της ένα δενδρύλλιο προερχόμενο από το Σέργουντ, δίπλα σε ένα κλαδί από το διάσημο δέντρο Sycamore Gap.
Η κληρονομιά της συνεχίζεται
Παρότι η Major Oak θεωρείται πλέον νεκρή, δεν πρόκειται να απομακρυνθεί. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι καθώς θα αποσυντίθεται τις επόμενες δεκαετίες, θα συνεχίσει να προσφέρει καταφύγιο σε πουλιά, έντομα, φυτά και μικροοργανισμούς.
Παράλληλα, δενδρύλλια προερχόμενα από το ιστορικό δέντρο έχουν φυτευτεί σε διάφορα σημεία του κόσμου, διατηρώντας ζωντανή την κληρονομιά του.
«Η αληθινή παρακαταθήκη της Major Oak δεν βρίσκεται πλέον μόνο στον θρύλο του Ρομπέν των Δασών, αλλά στο μέλλον της προστασίας των αρχαίων δέντρων», υπογράμμισε ο Πάρφεϊ.
